Zero waste w kuchni – zacznij od małych zmian
Kuchnia zero waste nie polega na tym, by natychmiast zrezygnować ze wszystkiego, co znajduje się w jednorazowym opakowaniu. Najważniejsza jest zmiana codziennych nawyków i rozsądne wykorzystywanie produktów, które już mamy w domu. Dzięki temu można ograniczyć ilość wyrzucanego jedzenia, lepiej planować zakupy i odkryć nowe, ciekawe smaki.
Resztki często nie są odpadami, lecz składnikami, które potrzebują innego pomysłu. Liście rzodkiewki mogą stać się pesto, czerstwy chleb – chrupiącą posypką, a ugotowany ryż – bazą do kotletów. Warto spojrzeć na zawartość lodówki z odrobiną kreatywności.
Jak przechowywać resztki, aby zachowały świeżość?
Zanim wykorzystasz resztki, zadbaj o ich właściwe przechowywanie. To prosty krok, który pomaga uniknąć psucia się produktów.
- Podpisuj pojemniki datą przygotowania potrawy.
- Przechowuj ugotowane produkty w szczelnych pudełkach.
- Najstarsze składniki ustawiaj z przodu lodówki.
- Świeże zioła trzymaj w szklance z niewielką ilością wody albo zamroź je posiekane.
- Pieczywo przechowuj w papierowej torbie lub zamrażaj w porcjach.
Dobrym zwyczajem jest wyznaczenie jednego dnia w tygodniu na „przegląd lodówki”. Sprawdź wtedy, które produkty trzeba szybko wykorzystać, i zaplanuj z nich prosty obiad, kolację lub przekąskę.
Warzywne resztki z nowym zastosowaniem
Obierki i końcówki warzyw
Obierki z marchewki, pietruszki, selera czy ziemniaków można dokładnie umyć i wykorzystać na kilka sposobów. Z twardych końcówek i łodyg przygotujesz domowy wywar warzywny. Wystarczy zbierać je w pojemniku w zamrażarce, a gdy uzbiera się większa porcja, gotować przez około godzinę z cebulą, liściem laurowym i zielem angielskim.
Obierki z ziemniaków można osuszyć, wymieszać z odrobiną oleju i przypraw, a następnie upiec. Powstanie chrupiąca przekąska. Ważne, aby używać tylko zdrowych, świeżych ziemniaków i dokładnie je wyszorować przed obieraniem.
Liście, łodygi i natki
Wiele części warzyw, które zwykle trafiają do kosza, nadaje się do jedzenia. Liście rzodkiewki, marchewki lub kalarepy można dodać do koktajlu, sałatki albo zmiksować z olejem, pestkami słonecznika i czosnkiem. W ten sposób powstanie proste pesto do makaronu lub kanapek.
Łodygi brokułu warto obrać z twardej skórki i pokroić w słupki. Można je ugotować, upiec albo zetrzeć do surówki. Z kolei natka pietruszki świetnie nadaje się do zamrożenia. Posiekaj ją i przełóż do foremek na lód, zalewając wodą lub olejem. Takie porcje łatwo dodać później do zupy czy sosu.
Co zrobić z czerstwym pieczywem?
Czerstwy chleb można wykorzystać na wiele sposobów, zanim całkowicie wyschnie. Pokrój go w kostkę, skrop olejem i dopraw papryką, czosnkiem lub ziołami. Po upieczeniu otrzymasz grzanki do zupy i sałatek.
Starsze kromki nadają się także na:
- domową bułkę tartą,
- tosty francuskie,
- zapiekanki,
- bazę do puddingu chlebowego,
- zagęszczenie zupy lub sosu.
Jeśli pieczywo jest już bardzo suche, zmiel je w blenderze. Bułkę tartą przechowuj w szczelnym słoiku. Możesz wzbogacić ją suszonymi ziołami, sezamem lub startym twardym serem.
Pomysły na wykorzystanie ugotowanych produktów
Ryż, kasza i makaron
Ugotowany ryż lub kasza nie muszą następnego dnia smakować tak samo. Dodaj do nich jajko, posiekane warzywa i przyprawy, a następnie uformuj kotleciki. Możesz obtoczyć je w bułce tartej i usmażyć na niewielkiej ilości tłuszczu albo upiec w piekarniku.
Resztki makaronu dobrze sprawdzą się w sałatce z warzywami i prostym sosem jogurtowym. Można je też zapiec z warzywami, sosem pomidorowym i serem. To szybki sposób na sycący posiłek bez gotowania wszystkiego od początku.
Ugotowane warzywa
Warzywa z rosołu lub wywaru można rozgnieść i połączyć z ugotowanymi ziemniakami. Po dodaniu jajka, mąki i przypraw powstanie masa na placuszki. Innym pomysłem jest pasta kanapkowa z warzyw, fasoli i odrobiny musztardy.
Ziemniaki z poprzedniego dnia możesz pokroić i podsmażyć z cebulą. Dodaj do nich jajko sadzone, świeże zioła lub resztki sera. W ten sposób powstanie prosta kolacja w stylu „czyszczenia lodówki”.
Owoce, które proszą się o drugą szansę
Przejrzałe banany są doskonałe do chleba bananowego, placuszków i koktajli. Miękkie jabłka można poddusić z cynamonem i wykorzystać jako nadzienie do naleśników, owsianki lub deseru.
Owoce, które zaczynają mięknąć, warto pokroić i zamrozić. Później przydadzą się do koktajlu, kompotu albo domowego musu. Z obierek jabłek można przygotować aromatyczną wodę smakową. Wystarczy zalać je wodą, dodać cynamon i schłodzić napój.
Nie wyrzucaj też skórki cytrusów, jeśli owoce pochodzą ze sprawdzonego źródła i zostały dobrze umyte. Starta skórka nada aromat ciastom, sosom i herbacie. Można ją również zamrozić w małych porcjach.
Domowe dodatki z resztek
Resztki można wykorzystywać nie tylko do przygotowania dań głównych. Z niewielkich ilości różnych składników stworzysz dodatki, które urozmaicą codzienne posiłki.
- Z warzyw i ziół przygotuj pastę kanapkową.
- Z pestek dyni lub słonecznika zrób chrupiącą posypkę.
- Z owoców ugotuj szybki sos do owsianki.
- Z łodyg ziół przygotuj aromatyczny olej.
- Z resztek sera zrób sos do makaronu lub zapiekanki.
Warto też zamrażać małe porcje sosów, bulionu i koncentratu pomidorowego. Pojemniki lub foremki na lód pozwalają wykorzystać dokładnie tyle produktu, ile jest potrzebne.
Planowanie pomaga ograniczyć marnowanie
Najwięcej jedzenia wyrzuca się zwykle nie dlatego, że jest niejadalne, lecz dlatego, że zostało kupione w zbyt dużej ilości. Przed wyjściem do sklepu sprawdź lodówkę, zamrażarkę i spiżarnię. Zapisz, co trzeba zużyć w pierwszej kolejności, a dopiero potem przygotuj listę zakupów.
Planuj posiłki elastycznie. Zamiast kupować składniki do pięciu dokładnie określonych dań, wybierz kilka produktów, które można wykorzystać na różne sposoby. Warzywa przydadzą się do zupy, pieczenia, sałatki lub sosu, a ugotowane dodatki można następnego dnia przerobić na placuszki.
Kuchnia zero waste zaczyna się od prostego pytania: „Co mogę przygotować z tego, co już mam?”. Odpowiedź często prowadzi do smacznego i niedrogiego posiłku, a przy okazji pomaga lepiej wykorzystywać jedzenie każdego dnia.
